INSTRUKCJA BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY DLA PRACOWNIKÓW OBSŁUGUJACYCH WYCIĄGARKĘ BUDOWLANĄ.

Uwagi ogólne

Do samodzielnej pracy przy wyciągarce budowlanej może przystąpić pracownik legitymujący się:
1. Przeszkoleniem:
a. wstępnym, ogólnym i instruktażem stanowiskowym bhp,
b. w zakresie ochrony ppoż.
2. Dobrym stanem zdrowia potwierdzonym zaświadczeniem lekarza medycyny pracy.

Pracownik powinien być:
a. trzeźwy, wypoczęty,
b. ubrany w odzież roboczą, która winna być czysta, obcisła, bez luźno zwisających elementów, w odpowiednim obuwiu roboczym (odpornym na masę betonową), na rękach winien mieć rękawice ochronne, na głowie powinien mieć kask ochronny.

Winien także:
a. wysłuchać poleceń bezpośredniego przełożonego dotyczących przebiegu bezpiecznej pracy danego dnia roboczego, prawidłowego wykonywania zadań,
b. przygotować odpowiednio stanowisko pracy:  
– usunąć zbędne przedmioty,
– zapewnić swobodny dostęp do elementów sterowniczych wyciągarki,
– odpowiednio ustawić tablice ostrzegawcze i informacyjne np. „Wyciągarka towarowa. Udźwig......Przewóz pracowników zabroniony” ew. „Wyciągarka towarowo-osobowa. Udźwig.......”. W okresie zimowym m.in. usunąć oblodzenie podestu wyciągarki.

Przed uruchomieniem urządzenia pracownik powinien:
1. Zapoznać się z DTR (dokumentacją techniczno-ruchową), tak, by móc urządzenie obsługiwać zgodnie z jej zaleceniami.
2. Odczytać zapisy dokonane w „książce pracy” wyciągarki po to by wykorzystać do pracy uwagi tam zawarte.
3. Sprawdzić stan techniczny wyciągarki, w tym czy działają dokładnie:
a. urządzenia sterownicze,
b. przycisk alarmowy,
c. rygle zabezpieczające przed otwarciem,
d. wyłączniki krańcowe,
e. hamulec.
4. Sprawdzić także: 
a. stan lin i czy są one właściwe dla danego obciążenia,
b. działanie poszczególnych mechanizmów wyciągarki poprzez uruchomienie próbne urządzenia bez obciążenia (po uprzednim usunięciu osób postronnych z obszaru jej pracy).
5. Wszelkie zauważone usterki i zagrożenia na stanowisku pracy lub przy działaniu wyciągarki należy natychmiast zgłaszać bezpośredniemu przełożonemu w celu ich niezwłocznego usunięcia. Obsługę wciągarki można rozpocząć dopiero po uzyskaniu zezwolenia przełożonego, po upewnieniu się, że nie ma w zasięgu działania wyciągarki osób postronnych.

Przed uruchomieniem urządzenia pracownik powinien:
1. Zapoznać się z DTR (dokumentacją techniczno-ruchową), tak, by móc urządzenie obsługiwać zgodnie z jej zaleceniami.
2. Odczytać zapisy dokonane w „książce pracy” wyciągarki po to by wykorzystać do pracy uwagi tam zawarte.
3. Sprawdzić stan techniczny wyciągarki, w tym czy działają dokładnie:
a. urządzenia sterownicze,
b. przycisk alarmowy,
c. rygle zabezpieczające przed otwarciem,
d. wyłączniki krańcowe,
e. hamulec.
4. Sprawdzić także: 
a. stan lin i czy są one właściwe dla danego obciążenia,
b działanie poszczególnych mechanizmów wyciągarki poprzez uruchomienie próbne urządzenia bez obciążenia (po uprzednim usunięciu osób postronnych z obszaru jej pracy).
5. Wszelkie zauważone usterki i zagrożenia na stanowisku pracy lub przy działaniu wyciągarki należy natychmiast zgłaszać bezpośredniemu przełożonemu w celu ich niezwłocznego usunięcia. Obsługę wciągarki można rozpocząć dopiero po uzyskaniu zezwolenia przełożonego, po upewnieniu się, że nie ma w zasięgu działania wyciągarki osób postronnych.  

Podczas obsługi wyciągarki pracownik powinien

1. Powierzone zadania wykonywać dokładnie, zgodnie z zaleconymi zasadami i przepisami a także z zaleceniami bezpośredniego przełożonego. Wszystkie czynności winny być wykonywane tak, by nie stwarzały zagrożeń zarówno dla wykonującego je jak i dla współpracowników czy też osób postronnych.
2. Pracownik powinien koncentrować całą swoją uwagę na czynnościach wykonywanych. Winien cały czas obserwować pracę wciągarki. Nie wolno mu w tym czasie robić nic innego.
3. Przed uruchomieniem wyciągarki pracownik powinien poznać ciężar przemieszczanego ładunku po to, by nie został przekroczony dopuszczalny udźwig wyciągarki.
4. W wypadku, gdy wyciągarka służy do transportu towarowo-osobowego należy pamiętać, że nie wolno jednocześnie transportować  przedmiotów i ludzi.
5. Przy transportowaniu ludzi należy pamiętać, by pouczyć ich by zachowali bezpieczną odległość od ściany szybu.
6. Podczas transportu towarowego należy sprawdzić, czy pojemniki lub też wózki z materiałami budowlanymi są odpowiednich gabarytów (mieszczą się w kabinie), czy ich ciężar nie przekracza dopuszczalnego ciężaru dla danej wyciągarki, czy przedmioty ustawione są prawidłowo i odpowiednio zamocowane.
7. W przypadku zaniku dostawy prądu wyciągarkę należy natychmiast zatrzymać (wyłączyć za pomocą wyłącznika). 
8. Jeśli nie jest możliwe zatrzymanie w nagłych wypadkach wyciągarki za pomocą odpowiedniego przycisku sterowniczego należy natychmiast wyłączyć wyłącznik główny.
9. Obsługujący wyciągarkę zobowiązany jest do zadbania, by podczas ruchu wyciągarki nikt nie stał pod urządzeniem lub w bezpośredniej jego okolicy zarówno z pracowników jak i osób postronnych.

Czynności zakazane

Pracownikowi obsługującemu wyciągarkę zabrania się przede wszystkim:
1. Obsługiwania urządzenia bez przeszkolenia i koniecznych uprawnień.
2. Stosowania niebezpiecznych metod pracy tak, by mogły one zagrażać zarówno obsługującemu jak i współpracownikom a także osobom postronnym znajdującym się w pobliżu wyciągarki.
3. Obsługiwania wyciągarki niezgodnie z DTR (dokumentacją techniczno-ruchową).
4. Opuszczania stanowisko pracy podczas ruchu urządzenia.
5.  Pozostawiania pracującej wyciągarki bez nadzoru.
6. Podczas pracy wyciągarki wykonywania innych prac, nie związanych z obsługą urządzenia.
7. Zezwalania na obsługę urządzenia przez osoby nieupoważnione.
8. Uruchamiania wyciągarki gdy istnieje domniemanie, że jest ona niesprawna lub wystąpiły jakiekolwiek inne zagrożenia.
9. Wciąganie towarów lub ludzi o ciężarze większym niż dopuszczalny.
10. Palenia papierosów przez osoby przewożone.
11. Uruchamiania wyciągarki jeśli ładunek nie jest właściwie umocowany.
12. Dokonywania napraw wyciągarki przez osoby nie mające do tego uprawnień. Napraw nie wolno wykonywać kiedy wyciągarka jest w ruchu.
13. Uruchamiania urządzenia gdy wyłącznik krańcowy jest niesprawny.
14. Używania przycisku alarmowego w innych sytuacjach niż wskazujące na konieczność jego użycia (sytuacje alarmowe).
15.  Dotykania ręką będących w ruchu lin lub obracających się mechanizmów.
16. Dotykania ręką osprzętu elektrycznego będącego pod napięciem.
17. Doprowadzania, by obsługa wyciągarki była utrudniona tzn. składowania różnych przedmiotów i materiałów zbyt blisko urządzenia, powodowania iż teren wokół wyciągarki jest śliski, nierówny czy mokry.
18. Oświetlania stanowiska roboczego lampami przenośnymi o napięciu innym niż 24V.
19. Usuwania napisów ostrzegawczych i informacyjnych.
20. Picia alkoholu, brania udziału w niebezpiecznych zabawach, czy żartach.

Po zakończeniu pracy pracownik powinien:
1. Sprowadzić kabinę (platformę) wyciągarki do parteru.
2. Wyłączyć wyciągarkę. Przyciski sterownicze należy pozostawić w położeniu wyjściowym. Wyłącznik główny wyłączyć.
3. Zabezpieczyć urządzenie tak, by nie było możliwe uruchomienie jej przez osoby postronne i by wyciągarka nie stwarzała zagrożeń dla kogokolwiek.
4. Uporządkować i oczyścić urządzenie.
5. Odnotować w „książce pracy” uwagi i spostrzeżenia dotyczące pracy urządzenia, szczególnie dbając by odnotowane zostały wszelkie zauważone odchylenia od normy.

Uwagi ogólne

Za niestosowanie się do ustaleń tej instrukcji pracownik może być pociągnięty do odpowiedzialności.
W razie wystąpienia sytuacji nie wymieniony w tej instrukcji pracownik obsługujący wyciągarkę winien zwrócić się o pomoc do bezpośredniego przełożonego.

W przypadku powstania pożaru należy:
– ostrzec osoby znajdujące się w obrębie zagrożenia,
– wyłączyć zasilanie budynku  w energię elektryczną i odciąć dopływ gazu,
równocześnie
– zaalarmować straż pożarną,
– powiadomić przełożonych o pożarze,
– podjąć decyzję o ewakuacji ludzi,
– przystąpić do prowadzenia akcji gaśniczej za pomocą podręcznego sprzętu gaśniczego.

Podczas akcji gaśniczej obowiązuje zasada podporządkowania się poleceniom kierującego akcją ratowniczo-gaśniczą.

W przypadku zaistnienia wypadku:
– udzielić poszkodowanemu pierwszej pomocy,
– w razie potrzeby wezwać pomoc lekarską,
– powiadomić przełożonych.

Uwaga

1. W razie wątpliwości co do zachowania warunków bezpieczeństwa pracy pracownik ma prawo przerwać pracę i zwrócić się do przełożonego o wyjaśnienie sytuacji.
2. W przypadku znalezienia się wobec bezpośredniego niebezpieczeństwa powstrzymać się od wykonywania pracy. Pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia, nie może jednak odmówić podjęcia innej, równorzędnej pracy, gdy usunięcie zagrożenia przy poprzednio wykonywanej pracy nie jest możliwe.

Sporządził                                                                                            Zatwierdził