Strona główna Przepisy BHP Praca na wysokości

Praca na wysokości

294
0

Praca na wysokości

Definicja
W rozumieniu § 105 Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 z późn. zm.) – dalej r.o.b.h.p., pracą na wysokości jest praca wykonywana na powierzchni znajdującej się na wysokości co najmniej 1,0 m nad poziomem podłogi lub ziemi z zastrzeżeniem, że do pracy na wysokości nie zalicza się pracy na powierzchni, niezależnie od wysokości, na jakiej się znajduje, jeżeli powierzchnia ta:
osłonięta jest ze wszystkich stron do wysokości co najmniej 1,5 m pełnymi ścianami lub ścianami z oknami oszklonymi,
wyposażona jest w inne stałe konstrukcje lub urządzenia chroniące pracownika przed upadkiem z wysokości.
Prace na wysokości ze względu  występujące zagrożenia, powinny być ograniczone  do prac wykonywanych w sposób dorywczy, okresowy – nie stały. Prace te zaliczamy do ta zwanych  prac szczególnie niebezpiecznych.
Pozostałe prace niebezpieczne to:
-roboty budowlane, rozbiórkowe, remontowe i montażowe prowadzone bez wstrzymania ruchu zakładu pracy lub jego części,
-prace w zbiornikach, kanałach, wnętrzach urządzeń technicznych i w innych niebezpiecznych przestrzeniach zamkniętych,
-prace przy użyciu materiałów niebezpiecznych.

Specyfika prac na wysokości

Zgodnie z § 106 r.o.b.h.p., na powierzchniach wzniesionych na wysokość powyżej 1,0 m nad poziomem podłogi lub ziemi, na których w związku z wykonywaną pracą przebywają pracownicy,  powinny być zainstalowane balustrady składające się z poręczy ochronnych umieszczonych na wysokości co najmniej 1,1 m i krawężników o wysokości co najmniej 0,15 m.
Pomiędzy poręczą i krawężnikiem powinna być umieszczona w połowie wysokości poprzeczka lub przestrzeń ta powinna być wypełniona w sposób uniemożliwiający wypadnięcie osób.
Jeżeli ze względu na rodzaj i warunki wykonywania prac na wysokości zastosowanie balustrad  jest niemożliwe, należy stosować  środki ochrony pracowników przed upadkiem z wysokości, odpowiednie do rodzaju i warunków wykonywania pracy.

Prace na wysokości powinny być organizowane i wykonywane tak by  pracownik nie  wychylał się poza poręcz balustrady  obrys powierzchni na której stoi.
Prace na wysokości do 2m na : drabinach, klamrach, rusztowaniach i innych podwyższeniach  powinny być tak zorganizowane aby:
a)drabiny, klamry, rusztowania, pomosty i inne urządzenia były stabilne i zabezpieczone przed nieprzewidywaną zmianą położenia oraz posiadały odpowiednią wytrzymałość na przewidywane obciążenie,
b)powierzchnia pomostu roboczego była wystarczająca dla pracowników, narzędzi i niezbędnych materiałów z poziomą i równą – trwale umocowaną podłogą do elementów konstrukcyjnych pomostu, wraz z umieszczoną w widocznym miejscu pomostu czytelną informacją o wielkości dopuszczalnego obciążenia.
Prace na słupach, masztach, konstrukcjach wieżowych, kominach, konstrukcjach budowlanych bez stropów, a także przy ustawianiu lub rozbiórce rusztowań oraz przy pracach na drabinach i klamrach na wysokości powyżej 2 m nad poziomem terenu zewnętrznego lub podłogi należy tak organizować by:
a)przed rozpoczęciem prac sprawdzić stan techniczny konstrukcji lub urządzeń, na których mają być wykonywane prace, w tych ich stabilność, wytrzymałość na przewidywane obciążenie oraz zabezpieczenie przed nieprzewidywaną zmianą położenia, a także stan techniczny stałych elementów konstrukcji lub urządzeń mających służyć do mocowania linek bezpieczeństwa,
b)zapewnić stosowanie przez pracowników, odpowiedniego do rodzaju wykonywanych prac, sprzętu chroniącego przed upadkiem z wysokości jak: szelki bezpieczeństwa z linką bezpieczeństwa przymocowaną do stałych elementów konstrukcji, szelki bezpieczeństwa z pasem biodrowym (do prac w podparciu – na słupach, masztach itp.),

UWAGA !

NIE MOŻNA ZAPOMINAĆ, ŻE CZŁOWIEK WISZĄCY NA SZELKACH PO UPADKU Z WYSOKOŚCI, MOŻE WISIEĆ MAKSYMALNIE 10 MINUT PO CZYM  UMIERA Z POWODU UCISKU SZELEK NA TĘTNICE ŻYLNE.

PRACOWNIKOM ZATRUDNIONYM NA WYSOKOŚCI MUSIMY ZAPEWNIĆ ZCIĄGNIĘCIE I UWOLNIENIE Z SZELEK DO 12 MINUT OD ZAWIŚNIĘCIA  a o tym na budowach najczęściej się zapomina.

Powstrzymanie upadku pracownika – w przypadku użycia środków ochrony indywidualnej powstrzymujących spadanie, ważne jest, aby po upadku jak najszybciej uwolnić pracownika.
Nawet 10-minutowe wiszenie w szelkach  wywołuje tzw. szok wiszenia (jest to zespół zaburzeń krążenia krwi) oraz prowadzi do śmierci – zaraz po opuszczeniu lub np. w wyniku uszkodzenia nerek.
Szczególnie osoby nieprzytomne należy uwolnić z uprzęży jak najszybciej oraz zgodnie z właściwymi praktykami ratowniczymi (np. nie wolno od razu kłaść poszkodowanego, aby nie wywołać szybkiego wymieszania krwi).
Sama procedura ratownicza może być bardzo prosta, np. uwolnienie pracownika przy użyciu podnośnika koszowego lub drabiny.
W przypadkach bardziej skomplikowanych wymagane jest użycie technik ratowniczych umożliwiających opuszczenie lub podniesienie poszkodowanego (np. przy wykorzystaniu Autoewaka).
c)zapewnić stosowanie przez pracowników hełmów ochronnych.
Wymagania powyższe dotyczą również prac wykonywanych na galeriach, pomostach, podestach i innych podwyższeniach, jeżeli rodzaj pracy wymaga od pracownika wychylenia się poza balustradę lub obrys powierzchni, na której stoi, albo przyjmowania innej wymuszonej pozycji ciała grożącej upadkiem z wysokości.
Zgodnie z § 39c r.o.b.h.p., pracodawca informuje pracowników o istniejących zagrożeniach, w szczególności o zagrożeniach, przed którymi chronić ich będą środki ochrony indywidualnej oraz przekazuje informacje o tych środkach i zasadach ich stosowania.

Wymogi bhp przy prowadzeniu prac szczególnie niebezpiecznych

Prace na wysokości należą do prac szczególnie niebezpiecznych. Pracodawca jest obowiązany do ustalenia i aktualizowania na bieżąco  wykazu prac szczególnie niebezpiecznych występujących w zakładzie i określa szczegółowe wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu prac szczególnie niebezpiecznych, w szczególności zapewnia:
a)bezpośredni nadzór nad tymi pracami wyznaczonych w tym celu osób;
b)odpowiednie środki zabezpieczające;
c)instruktaż pracowników obejmujący: imienny podział pracy; kolejność wykonywania zadań; wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy przy poszczególnych czynnościach.
Przepisy wymagają również, aby pracodawca zapewniał, dostęp do miejsc wykonywania prac szczególnie niebezpiecznych tylko osobom upoważnionym.
Praca na wysokości występuje przeważ podczas wykonywania robót budowlanych:
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz. U. Nr 47, poz. 401) – dalej r.r.r.b., rozróżnia dwa rodzaje rusztowania, a mianowicie:
a)rusztowanie robocze jako konstrukcja budowlana, tymczasowa, z której mogą być wykonywane prace na wysokości, służącą do utrzymywania osób, materiałów i sprzętu,
b)rusztowanie ochronne jako konstrukcja budowlana, tymczasowa, służąca do zabezpieczenia przed upadkiem z wysokości ludzi oraz przedmiotów
W poszczególnych rozdziałach r.r.b. zdefiniowano kilkanaście regulacji prawnych związanych bezpośrednio i pośrednio z wykonywaniem pracy na wysokości, a mianowicie:
-do zabezpieczeń stanowisk pracy na wysokości, tj. usytuowanych nad poziomem terenu powyżej 1 m, przed upadkiem z wysokości, należy stosować środki ochrony zbiorowej, w szczególności balustrady, siatki ochronne i siatki bezpieczeństwa.
-stosowanie środków ochrony indywidualnej, w szczególności takich jak szelki bezpieczeństwa, jest dopuszczalne, gdy nie ma możliwości stosowania środków ochrony zbiorowej. Osoba wykonująca roboty w pobliżu krawędzi dachu płaskiego lub dachu o nachyleniu do 20%, jest obowiązana posiadać odpowiednie zabezpieczenia przed upadkiem z wysokości, o których mowa powyżej.
Drogi komunikacyjne dla wózków i taczek, usytuowane nad poziomem terenu powyżej 1 m, zabezpiecza się balustradą składającą się z deski krawężnikowej o wysokości 0,15 m i poręczy ochronnej umieszczonej na wysokości 1,1 m. Wolną przestrzeń pomiędzy deską krawężnikową a poręczą wypełnia się w sposób zabezpieczający pracowników przed upadkiem z wysokości. W przypadku rusztowań systemowych dopuszcza się umieszczanie poręczy ochronnej na wysokości 1 m.
Strefę niebezpieczną, w której istnieje zagrożenie spadania z wysokości przedmiotów, ogradza się balustradami, o których powyżej. Strefa niebezpieczna w swym najmniejszym wymiarze liniowym liczonym od płaszczyzny obiektu budowlanego, nie może wynosić mniej niż 1/10 wysokości, z której mogą spadać przedmioty, lecz nie mniej niż 6 m.
Daszki ochronne powinny znajdować się na wysokości nie mniejszej niż 2,4 m nad terenem w najniższym miejscu i być nachylone pod kątem 45° w kierunku źródła zagrożenia, a pokrycie daszków powinno być szczelne i odporne na przebicie przez spadające przedmioty.

Drabiny

Dopuszcza się wykonywanie robót malarskich przy użyciu drabin rozstawnych tylko do wysokości nieprzekraczającej 4 m od poziomu podłogi, przy czym drabiny należy zabezpieczyć przed poślizgiem i rozsunięciem się oraz zapewnić ich stabilność.

Żurawie i urządzenia techniczne

Jeżeli drzwi kabiny żurawia znajdują się na wysokości > 0,3 m ponad pomostami, przy kabinie należy zainstalować schodki lub stałe drabinki z poręczami, ułatwiające wejście.
Poziome przemieszczanie ładunku żurawiem powinno odbywać się na wysokości nie mniejszej niż 1 m ponad przedmiotami znajdującymi się na drodze przenoszonego ładunku.
Dostęp z pomostów roboczych do platformy ładunkowej szybowych dźwigów budowlanych zabezpiecza się ruchomymi zaporami o wysokości 1,1 m, w odległości 0,3 m od krawędzi pomostu roboczego.
Osoby dokonujące montażu i demontażu rusztowań są obowiązane do stosowania urządzeń zabezpieczających przed upadkiem z wysokości, przy czym wcześniej należy (przed montażem lub demontażem) należy wyznaczyć i ogrodzić strefę niebezpieczną.

Organizacja prac na wysokości

Osoby przebywające na stanowiskach pracy, znajdujące się na wysokości co najmniej 1 m od poziomu podłogi lub ziemi, powinny być zabezpieczone przed upadkiem z wysokości w sposób określony powyżej tj. do stosowania balustrad.
Przemieszczane w poziomie stanowisko pracy powinno mieć zapewnione mocowanie końcówki linki bezpieczeństwa do pomocniczej liny ochronnej lub prowadnicy poziomej, zamocowanej na wysokości około 1,5 m, wzdłuż zewnętrznej strony krawędzi przejścia, gdzie wytrzymałość i sposób zamocowania prowadnicy powinny uwzględniać obciążenie dynamiczne spadającej osoby.

IBWR dla prac na wysokości