Jak rozwiązać problem ? Pracownik nie chce podczas pracy używać maseczki.

Naruszenie rygorów sanitarnych obowiązujących w zakładzie pracy w związku z COVID-19 może być kwalifikowane jako nieprzestrzeganie przez pracownika ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy, w tym przepisów przekładających się na bezpieczeństwo i higienę pracy.

Oznacza to, że pracodawca ma prawo stosować względem pracowników niestosujących środków profilaktyki przeciwwirusowej przepisy o pracowniczej odpowiedzialności porządkowej i nakładać kary porządkowe.

W związku z COVID-19 na terenie Rzeczypospolitej Polskiej obowiązuje stan epidemii. Definicja tego stanu zawarta jest w przepisach ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U z 2019 r. poz. 1239) – dalej u.z.z.ch.z.

Zgodnie z art 2 pkt 22 u.z.z.ch.z., stan epidemii jest sytuacją prawną wprowadzoną na danym obszarze w związku z wystąpieniem epidemii w celu podjęcia określonych w ustawie działań przeciwepidemicznych i zapobiegawczych dla zminimalizowania skutków epidemii.

Epidemią jest natomiast wystąpienie na danym obszarze zakażeń lub zachorowań na chorobę zakaźną w liczbie wyraźnie większej niż we wcześniejszym okresie albo wystąpienie zakażeń lub chorób zakaźnych dotychczas niewystępujących.

Z całą pewnością COVID-19 związany jest chorobą zakaźną, która wcześniej nie występowała.

Od momentu ogłoszenia stanu epidemii regularnie pojawiają się rozmaite rozwiązania prawne z jednej strony mające na celu wprowadzenie ograniczeń, zakazów i nakazów zmierzających do ograniczenia rozprzestrzeniania się COVID-19, jak również regulacje prawne, których celem jest zabezpieczenie interesów przedsiębiorców oraz pracodawców – i tym samym pośrednio osób zatrudnionych.

Odnosząc się bezpośrednio do wątpliwości o których mowa w pytaniu, należy wskazać że obowiązkiem prawnym pracodawcy zgodnie z art 207 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U z 2020 r. poz. 1320) – dalej k.p. jest zapewnienie pracownikom bezpiecznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu nauki techniki.

Obowiązkiem pracodawcy jest więc stosowanie środków zapobiegawczych zmierzających do przeciwdziałania COVID-19 – oraz zobowiązanie pracowników do wykonywania zaleceń w tym zakresie – zarówno wynikających z przepisów powszechnie obowiązujących, jak również wyników przeprowadzonej przez pracodawcę aktualizacji oceny ryzyka zawodowego.

Przepisy nie regulują bezpośrednio możliwości nie wpuszczenia na teren zakładu pracy pracownika, który odmawia dezynfekcji jak również stosowania pozostałych środków profilaktycznych.

Można jednak przyjąć, że pracodawca kierując się bezpieczeństwem pracowników ma taką możliwość – jako podmiot odpowiedzialny za organizację i bezpieczeństwo procesu pracy – w tym względem pozostałych pracowników stosujących się do wymaganej profilaktyki.

Pracodawca, który w związku z przeprowadzeniem aktualizacji oceny ryzyka zawodowego o nowy czynnik biologiczny powodujący chorobę COVID-19, wprowadził środki profilaktyczne

– przykładowo dystans między stanowiskami pracy, maseczki lub inne dopuszczalne rozwiązania zasłaniające usta i nos, środki do dezynfekcji rąk czy rękawiczki, ma prawo egzekwować od pracowników stosowanie wspomnianych środków profilaktycznych. Ich stosowanie wpisuje się bowiem w szeroko rozumianą organizację i porządek w procesie pracy.

Zgodnie z art 108 k.p., za nieprzestrzeganie przez pracownika ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów przeciwpożarowych, a także przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy, pracodawca może stosować karę upomnienia lub karę nagany.

Za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy – pracodawca może również stosować karę pieniężną.

Naruszenie przez pracowników obowiązku stosowania właściwej, przyjętej w zakładzie pracy profilaktyki przeciwwirusowej wpisuje się w nieprzestrzeganie przez pracownika ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy

– co może skutkować nałożeniem kary upomnienia lub nagany.

Przewinienie takie może być również kwalifikowane jako naruszenie przepisów z zakresu bhp

– uwzględniając fakt, iż stosowanie środków zapobiegawczych może wynikać bezpośrednio z przepisów sanitarnych ale również z zaktualizowanej oceny ryzyka. W przypadku takiej kwalifikacji pracodawca ma możliwość zastosowania kary pieniężnej.